Bezpieczne słowa, miejsca, wspólnoty
Tworzymy odporne i oparte na zaufaniu wspólnoty.
Projekt wykorzystuje czytanie i dialog jako narzędzia budowania zespołów, wzmacniania odporności społecznej i współpracy lokalnej.
Laboratorium odporności
- na czym polega projekt?
Laboratorium
to przestrzeń do współpracy
Laboratorium odporności to projekt, który ma połączyć lokalnych liderów i stworzyć przestrzeń do budowania międzysektorowych zespołów w celu wzmacniania współpracy, bezpieczeństwa informacyjnego i odporności społecznej.
Jasne cele i określone efekty
- Wzrost zaufania i dialogu w lokalnych wspólnotach
- Rozwój współpracy między instytucjami (samorząd, szkoły, biblioteki, NGO, służba zdrowia)
- Tworzenie trwałych lokalnych partnerstw międzysektorowych
- Rozwój kompetencji krytycznego myślenia i odporności społecznej
- Gotowe do wdrożenia lokalne plany działań
28 zespołów z 13 województw
W Laboratorium odporności uczestniczyły zespoły złożone z przedstawicieli różnych jednostek lokalnych, takich jak:
- samorządy,
- szkoły,
- biblioteki,
- ośrodki pomocy społecznej,
- placówki służby zdrowia,
- instytucje kultury.
3 dni warsztatów
Projekt objął weekendowy wyjazdowy HUB współpracy w dniach 25-27 września 2026 r.
W trakcie jego trwania uczestnicy:
- poznali techniki pracy międzysektorowej,
- uczyli się wykorzystywać czytanie i dialog do budowania zaufania,
- zaczęli budować trwałe lokalne partnerstwa.
Konkretny plan działań
- Uczestnicy warsztatów podczas wyjazdu stworzyli zalążek planu wspólnych działań między instytucjami (biblioteka, szkoła, OPS, przychodnia, samorząd).
- Każdy zespół zobowiązany będzie do dopracowania planu w swojej społeczności oraz wdrożenia zaplanowanych działań.
- Ostatnim etapem będzie podzielenie się rezultatami i wnioskami z prac zespołów.
PIERWSZY ETAP ZA NAMI
Laboratorium Odporności: warsztaty w Rynii
W dniach 25-27 września 2026 r. w Rynii odbył się pierwszy etap programu Laboratorium Odporności. Bezpieczne słowa, miejsca, wspólnoty. Przyjechało 28 zespołów z 13 województw: przedstawiciele samorządów, szkół, bibliotek, ośrodków pomocy społecznej i organizacji pozarządowych. Przez trzy dni pracowali nad tym, jak dzięki czytaniu, dialogowi i lokalnym partnerstwom wzmacniać współpracę między instytucjami i odporność swoich społeczności.
Inspiracji dostarczyli eksperci: Anna Janus, Jakub Wygnański, Joanna Pommersbach, Maria Deskur, Tomasz Iwasiów i Włodzimierz Naumczyk. Przez warsztaty zespoły prowadziły facylitatorki, w dużej mierze z Koalicji Czytająca Polska, od wzajemnego poznania się aż po wyjazd z misją i zalążkiem planu działań.
Anna Janus, dyrektorka Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Tadeusza Różewicza we Wrocławiu
Jakub Wygnański, twórca Stowarzyszenia Klon/Jawor, Fundacji Stocznia, Ashoka Fellow, członek Rady Działalności Pożytku Publicznego
Joanna Pommersbach, trener przywództwa, certyfikowana konsultantka w zakresie efektywności zespołów kierowniczych Uniwersytetu Harvarda.
Maria Deskur, prezeska Fundacji Powszechnego Czytania, Ashoka Fellow, członkini Rady Działalności Pożytku Publicznego.
Tomasz Iwasiów, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zabrzu
Włodzimierz Naumczyk, dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w Mieścisku
Laboratorium Odporności w liczbach
Anna Janus, dyrektorka Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Tadeusza Różewicza we Wrocławiu
Jakub Wygnański, twórca Stowarzyszenia Klon/Jawor, Fundacji Stocznia, Ashoka Fellow, członek Rady Działalności Pożytku Publicznego
Joanna Pommersbach, trener przywództwa, certyfikowana konsultantka w zakresie efektywności zespołów kierowniczych Uniwersytetu Harvarda.
Maria Deskur, prezeska Fundacji Powszechnego Czytania, Ashoka Fellow, członkini Rady Działalności Pożytku Publicznego.
Tomasz Iwasiów, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zabrzu
Włodzimierz Naumczyk, dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w Mieścisku
PIĄTEK, 25 września 2026
Cel dnia: Integracja, wprowadzenie do tematyki warsztatów, zdefiniowanie oczekiwań.
Szczegóły programu
- 14:00–16:00 – ZAKWATEROWANIE W HOTELU
- 15:00–15:45 – PRZERWA OBIADOWA
- 16:00 – OFICJALNE POWITANIE
- 16:00–16:30 – WPROWADZENIE
Przedstawienie organizatorów i ekspertów. Poznajmy się
> Maria Deskur
- 16:30–18:00 LABORATORIUM RELACJI – Poznajmy się w działaniu
Odporność – współpraca – czytanie: działanie integracyjne - 18:00–18:15 PRZERWA
- 18:15–19:00 CELE NA NIEDZIELĘ – Poznajmy nasze oczekiwania
Wizualizacja zamierzeń do osiągnięcia podczas Laboratorium Odporności - 19:00–20:00 PRZERWA
- 20:00 – WSPÓLNA KOLACJA – Poznajmy się nieformalnie
SOBOTA, 26 września 2026
Cel dnia: Budowanie współpracy, wymiana doświadczeń oraz rozwijanie kompetencji społecznych.
Szczegóły programu
- 8:00–9:00 – ŚNIADANIE
- 9:00–9:10 – OTWARCIE DNIA
Wprowadzenie. Przedstawienie planu dnia
TEMAT #1 - 9:10–9:40 – Czytanie jako schron – czyli co ma książka do odporności (narzędzia)?
> Maria Deskur - 9:40–9:50 PYTANIA
WARSZTAT #1
- 9:50–10:20 – MODEL ODPORNOŚCI – Praca w grupach
Co chcemy osiągnąć, co mamy zrobić?
TEMAT #2 - 10:20–10:35 – Co ma biblioteka wspólnego z urzędem pracy. O bibliotekarzu otwartym na świat. O wychodzeniu ze strefy komfortu, czyli jak nawiązywać współprace między silosowe?
> Tomasz Iwasiów
TEMAT #3 - 10:35 – 10:50 – Staruszka według Da Vinciego, czyli o perswazyjnej mocy furii działania. Jak komunikować by osiągać cele? Skuteczna perswazja.
> Włodzimierz Naumczyk - 10:50–11:00 – PYTANIA
WARSZTAT #2 - 11:00–11:30 – LABORATORIUM WSPÓLNOTY – Praca w grupach
Czy współpraca między nami może zostać sformalizowana i stać się realna?
Wspólnota – formalizacja – działanie: budowanie odporności społecznej. - 11:30–12:15 – PRZERWA
TEMAT #4 12:15–12:45 – Współpraca to moje drugie imię – myśli wokół budowania odpornego społeczeństwa obywatelskiego dzięki współpracy. Odporność dzięki współpracy – jak ją budować?
> Kuba Wygnański12:45–13:05 – PYTANIA
WARSZTAT #3
13:05–14:00 – LABORATORIUM WSPÓŁPRACY – Rozmowa w grupach
Czytanie jako narzędzie i pretekst do budowania porozumienia.
Wspólnota – współpraca – działanie: tworzenie odporności społecznej.- 14:00–15:15 – PRZERWA OBIADOWA
TEMAT #5
15:15- 15:30 – Biblioteka jako miejsce spotkania, czyli po co nam „trzecie miejsce”? Po co i jak budować współprace między instytucjami, organizacjami pozarządowymi i biznesem?
> Anna JanusTEMAT #6
15:30–16:00 – Jak stworzyć skuteczny zespół zarządzający? Wykład inspiracyjny (z naciskiem na wywieranie wpływu i komunikację).
> Joanna Pommersbach16:00–16:15 – PYTANIA
WARSZTAT #4
16:15–17:15 – LABORATORIUM ODPORNOŚCI – Praca w grupach
Wypracowanie misji i celu zespołu ds. odporności lokalnej.
Odporność – misja – cel: działania znaczące, odważne, konkretne, określone w czasie.- 17:15–17:30 – ZAMKNIĘCIE DNIA PRACY
- 19:00 – KOLACJA GRILL
NIEDZIELA, 27 września 2026
Cel dnia: Konsolidacja zdobytej wiedzy, opracowanie konkretnych działań wdrożeniowych oraz podsumowanie wspólnej pracy.
Szczegóły programu
- 8:00–9:00 ŚNIADANIE, WYMELDOWANIE
- 9:00–9:10 OTWARCIE DNIA
Wprowadzenie. Przedstawienie planu dnia
TEMAT #7 - 9:10-9:25 – Czytanie i techniki budowania kompetencji społecznych: Jak tworzyć zmianę społeczną dla wszystkich?
> Maria Deskur - 9:25–9:35 PYTANIA
WARSZTAT #5 - 9:25–10:15 – LABORATORIUM SYSTEMOWE – Praca w grupach
Mapowanie interesariuszy i planowanie rozwiązań.
Wspólnota – system – odporność: konkretne działania na rzecz zmian.
TEMAT #8 - 10:15–10:45 – Zarządzanie zmianą
>Joanna Pommersbach - 10:45–11:00 – PYTANIA
- 11:00–11:15 – PRZERWA
WARSZTAT #6 - 11:15 – 13:00 – LABORATORIUM DZIAŁAŃ – Praca w grupach
Konsultacje z ekspertami oraz praca nad wypracowaniem i wdrożeniem konkretnych rozwiązań.
Odporność – działania – wspólnota: realizacja celów do końca listopada. - 13:00–14:30 – PODSUMOWANIE
Eksperci przedstawiają podsumowania swoich wniosków i obserwacji.
Każda grupa podaje jedno słowo do mapy słów.
ZADANIA: Na co się umawiamy? - 15:00 ZAMKNIĘCIE LABORATORIUM ODPORNOŚCI
Skąd przyjechały zespoły?
Jak uczestnicy ocenili Laboratorium?
Uczestnicy ocenili Laboratorium na 4,66 w skali do 5. 93% wie, co ich zespół zrobi do końca roku, a 90% poznało osoby z innych miejscowości, z którymi chce dalej działać.
Na podstawie 83 ankiet ewaluacyjnych wypełnionych przez uczestników Laboratorium Odporności, wrzesień 2026
CO DALEJ?
Od warsztatów do działań w 28 społecznościach
WARSZTATY
25-27.09.2026
Trzy dni warsztatów w Rynii. Każdy zespół wyjechał z misją i zalążkiem planu działania.
ZREALIZOWANE
FAZA I
28.09 - 8.11.2026
Zespoły dopracowują lokalne plany. Możliwe konsultacje online z trenerami i facylitatorkami
TRWA TERAZ
FAZA II
28.09 – 31.12.2026
Każdy zespół realizuje przynajmniej jedno działanie w swojej społeczności.
TRWA TERAZ
FAZA III
01 – 15.01.2027
Podsumowanie i ewaluacja.
Zebranie rezultatów i wniosków zespołów.
PRZED NAMI
Kto bierze udział?
Do udziału w projekcie zaprosiliśmy 4-osobowe zespoły z 30 miejscowości w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem osób zaangażowanych w działania społeczne, edukacyjne, kulturalne i wspierające mieszkańców. Warunkiem uczestnictwa było zachowanie różnorodności sektorowej zespołu (np. przedstawiciele biblioteki, NGO, ośrodków pomocy społecznej, placówki ochrony zdrowia, samorządu itp.)
Dlaczego Laboratorium odporności
to projekt ważny i potrzebny?
W Polsce coraz więcej osób odczuwa niepewność i trudno im zaufać innym. Badania pokazują, że:
Tylko co piąty Polak
ufa innym
CBOS, 2023
Lokalne instytucje rzadko
ze sobą współpracują, a mieszkańcy
mają ograniczone poczucie wpływu
Fundacja Batorego, 2022
Spada liczba osób,
które czytają regularnie
Fundacja Batorego, 2022
czytanie rozwija krytyczne myślenie
i wzmacnia odporność społeczną
Maryanne Wolf, 2024
Wspólne czytanie i rozmowa o tekście
może wzmocnić dialog, zaufanie i współpracę w społecznościach lokalnych.
FAQ: Najczęściej zadawane pytania
Czy grupa może składać się z przedstawicieli jednej instytucji?
Projekt wymaga różnorodności sektorowej, stąd zgłoszony zespół powinien składać się z przedstawicieli różnych profilów instytucjonalnych, np. samorządu, szkoły, biblioteki, przychodni zdrowia.
Co w sytuacji, gdy nie mam kompletnego zespołu?
Można zgłosić udział indywidualnie – pomożemy w znalezieniu pozostałych członków zespołu.
Czy z jednej miejscowości może zgłosić się więcej niż jedna grupa?
Nie. W projekcie bierze udział jedna 4-osobowa reprezentacja z danej miejscowości.
Czy są ograniczenia jeśli chodzi o liczbę uczestniczących miejscowości?
W warsztatach i projekcie może wziąć udział maksymalnie 30 miejscowości, w tym maksymalnie 5 miast powyżej 200 tys. mieszkańców.
Czy projekt obejmuje tylko miasta czy również mniejsze miejscowości i wsie?
Serdecznie zapraszamy także uczestników z mniejszych miejscowości.
Czy mogę uczestniczyć tylko w części warsztatu?
Nie. Warsztat ma formę ciągłego procesu opartego na zależnościach między kolejnymi etapami pracy. Dlatego bardzo ważne jest uczestnictwo w całym projekcie (warsztacie 25-27.09.2026) oraz w kolejnych etapach projektu do końca roku.
Co, jeśli zgłosiłam/em się, ale nie będę mogła/mógł przyjechać?
Uczestnik, który zrezygnuje z udziału w Laboratorium lub z innych przyczyn nie będzie mógł w nim uczestniczyć, zobowiązany jest niezwłocznie poinformować o tym fakcie organizatora. Zespół powinien dołożyć wszelkich starań, aby wskazać inną osobę spełniającą kryteria udziału w Projekcie. Propozycję zastępstwa Zespół powinien przesłać do FPC w ciągu tygodnia od przekazania przez FPC informacji o rezygnacji Uczestnika lub, jeśli do rozpoczęcia Wydarzenia pozostały mniej niż dwa tygodnie, w ciągu dwóch dni.
Czy członkowie zespołu muszą się wcześniej znać?
Nie ma takiej potrzeby. Podczas wyjazdu będzie czas i przestrzeń na poznanie się oraz wspólną pracę.
Jak przygotować się do spotkania?
Poza gotowością do aktywnego uczestnictwa nie jest potrzebne żadne szczególne przygotowanie.
Jak dojechać na miejsce wydarzenia?
Na miejsce można dotrzeć samochodem lub komunikacją miejską. Najbliższy przystanek to Białobrzegi AMW Rewita, obsługiwany przez autobus linii 705, który rozpoczyna swój kurs w Warszawie na przystanku Metro Marymont.
Chcę przyjechać samochodem. Czy będzie gdzie zaparkować?
Tak. Na terenie hotelu dostępny będzie bezpłatny parking dla uczestników.
Masz inne pytanie?
Jeśli nie ma tu odpowiedzi na Twoje pytanie, skontaktuj się z nami. Napisz na adres: [email protected]
REGULAMIN LABORATORIUM ODPORNOŚCI. Zaakceptowanie jego warunków jest niezbędnym warunkiem uczestnictwa w projekcie.
