{"id":999750,"date":"2026-05-06T14:02:25","date_gmt":"2026-05-06T12:02:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/?p=999750"},"modified":"2026-05-13T17:05:29","modified_gmt":"2026-05-13T15:05:29","slug":"czytanie-to-fundament-demokracji-i-gospodarki-w-erze-ai-miedzynarodowa-konferencja-literacy-for-democracy-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/czytanie-to-fundament-demokracji-i-gospodarki-w-erze-ai-miedzynarodowa-konferencja-literacy-for-democracy-w-warszawie\/","title":{"rendered":"Reading is the foundation of democracy and the economy in the AI era. International \"Literacy for Democracy\" conference in Warsaw."},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"999750\" class=\"elementor elementor-999750\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ca01a6f e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"ca01a6f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3487237 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3487237\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>W historycznych wn\u0119trzach Pa\u0142acu Rzeczypospolitej spotkali si\u0119 \u015bwiatowej klasy eksperci \u2013 neuronaukowcy, liderzy biznesu oraz aktywi\u015bci, by wsp\u00f3lnie debatowa\u0107 nad przysz\u0142o\u015bci\u0105 europejskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Czwarta edycja mi\u0119dzynarodowej konferencji <b>Literacy for Democracy<\/b>, postawi\u0142a jasn\u0105 diagnoz\u0119: umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania to nie tylko kwestia kultury, ale krytyczny czynnik przetrwania demokracji, stabilno\u015bci psychicznej i sukcesu gospodarczego w \u015bwiecie zdominowanym przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119.<\/p><p>Wydarzenie zosta\u0142o zorganizowane przez Fundacj\u0119 Powszechnego Czytania, tym razem jako cz\u0119\u015b\u0107 szerszej inicjatywy promuj\u0105cej czytelnictwo jako kluczow\u0105 kompetencj\u0119 przysz\u0142o\u015bci \u2013 obchody Europejskiego Dnia Autor\u00f3w pod has\u0142em #ReadForReal. Spotkanie by\u0142o przestrzeni\u0105 <b>wysokopoziomowej wymiany my\u015bli<\/b> wok\u00f3\u0142 najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144 wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci \u2013 od odporno\u015bci demokracji, przez rozw\u00f3j gospodarczy, po funkcjonowanie spo\u0142ecze\u0144stw w erze sztucznej inteligencji. Uczestnicy podkre\u015blali, <br \/>\u017ce czytanie nie jest jedynie kompetencj\u0105 edukacyjn\u0105, lecz fundamentem krytycznego my\u015blenia, zdolno\u015bci analizy informacji i wsp\u00f3\u0142pracy spo\u0142ecznej.<\/p><p>Jak podkre\u015bla\u0142a na wst\u0119pie Maria Deskur, prezeska Fundacji Powszechnego Czytania: <br \/><i>Czytelnictwo to znacznie wi\u0119cej ni\u017c my\u015blimy \u2013 nie nale\u017cy by\u0107 na nie oboj\u0119tnym i przyjmowa\u0107 za pewnik, bo umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania i czytanie w og\u00f3le to co\u015b, co nale\u017cy piel\u0119gnowa\u0107 w ka\u017cdym z nas, ju\u017c od urodzenia. Od tego zale\u017cy kszta\u0142towanie naszej przysz\u0142o\u015bci \u2013 jednostek, jak i ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. <\/i><\/p><p>W wydarzeniu udzia\u0142 wzi\u0119li uznani eksperci z Polski i zagranicy, reprezentuj\u0105cy m.in. instytucje europejskie, organizacje czytelnicze oraz \u015brodowiska akademickie, lider\u00f3w opinii, przedstawicieli \u015bwiata nauki i biznesu. Program obejmowa\u0142 debaty, wyst\u0105pienia i rozmowy, kt\u00f3re sprzyja\u0142y wzajemnej inspiracji oraz wymianie dobrych praktyk.<\/p><p><i>Ksi\u0105\u017cki kszta\u0142tuj\u0105 obywateli o krytycznych umys\u0142ach<\/i><span style=\"font-family: 'Google Sans Text', serif; color: #303030; background-image: initial; background-position: initial; background-size: initial; background-repeat: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial;\">, <\/span><i>takich kt\u00f3rych potrzebuje dzi\u015b Europa, by zbli\u017ca\u0107 <br \/>do siebie ludzi, tworzy\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 przestrze\u0144. Jeste\u015bmy przekonani, \u017ce to podstawowe narz\u0119dzie, kt\u00f3re daje takie umiej\u0119tno\u015bci, ale widzimy niepokoj\u0105cy trend, je\u017celi chodzi o umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania i pisania, staraj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie diagnozowa\u0107 jego \u017ar\u00f3d\u0142o i odpowiada\u0107. Musimy podkre\u015bla\u0107 ludzkim element w czytaniu i ksi\u0105\u017ckach. Temu w\u0142a\u015bnie s\u0142u\u017c\u0105 odbywaj\u0105ce si\u0119 co roku obchody Europejskiego Dnia Autor\u00f3w.<\/i> \u2013 zaznacza\u0142 Georg Hausler, Dyrektor ds. Kultury, Kreatywno\u015bci i Sportu w Komisji Europejskiej. Wspomniane \u015bwi\u0119to organizowane jest od 2023 roku, od ubieg\u0142ego roku obchody trwaj\u0105 od 11.11 do 12.12 i s\u0105 organizowane pod has\u0142em #ReadForReal, przez mi\u0119dzynarodowe konsorcjum 7 organizacji czytelniczych, kt\u00f3rego liderem jest Fundacja Powszechnego Czytania.<\/p><p><i>S\u0142owo pisane to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c zestaw znak\u00f3w, to narz\u0119dzie wolno\u015bci. [\u2026] Wspieraj\u0105c Fundacj\u0119 Powszechnego Czytania wspieramy ekosystem, w kt\u00f3rym wiedza jest szanowana, a tw\u00f3rca doceniany. <br \/>To nasz wsp\u00f3lny wk\u0142ad w budowanie odpornego, my\u015bl\u0105cego spo\u0142ecze\u0144stwa.\u00a0<\/i>\u2013m\u00f3wi\u0142 Zbigniew Czerwi\u0144ski, prezes Stowarzyszenia Autor\u00f3w i Wydawc\u00f3w COPYRIGHT POLSKA, partnera strategicznego konferencji.<\/p><p><b>WYZWANIA PRZYSZ\u0141O\u015aCI, Czytanie dla m\u00f3zgu w erze AI<\/b><\/p><p>G\u0142\u00f3wnym punktem tegorocznego szczytu by\u0142a debata nad rol\u0105 kompetencji czytelniczych w czasach gwa\u0142townego rozwoju technologii. Eksperci podkre\u015blali, \u017ce w obliczu AI, kt\u00f3ra potrafi imitowa\u0107 ludzk\u0105 komunikacj\u0119, to w\u0142a\u015bnie \u201eludzkie\u201d umiej\u0119tno\u015bci \u2013 krytyczne my\u015blenie, empatia, zdolno\u015b\u0107 budowania relacji \u2013 staj\u0105 si\u0119 najcenniejsz\u0105 walut\u0105.<\/p><p>Umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania buduje nasze m\u00f3zgi tak, by by\u0142y innowacyjne, odporne i zdolne do samodzielnego my\u015blenia. To fundament ka\u017cdego procesu edukacyjnego i narz\u0119dzie niezb\u0119dne do funkcjonowania <br \/>w demokratycznym spo\u0142ecze\u0144stwie \u2013 zgadzali si\u0119 eksperci.<\/p><p>Jednym z go\u015bci by\u0142a <b>prof. Dana Suskind<\/b> z Uniwersytetu Medycznego w Chicago, kt\u00f3ra zaprezentowa\u0142a koncepcj\u0119 \u201eHuman Raised\u201d \u2013 potrzeby wychowywania ludzi przez ludzi. Zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na zagro\u017cenia wynikaj\u0105ce z tzw. \u201eluki s\u0142ownej\u201d oraz nadmiernej ekspozycji najm\u0142odszych na ekrany. <i>\u201eRelacja mi\u0119dzyludzka jest niezast\u0105piona. To w\u0142a\u015bnie interakcja twarz\u0105 w twarz dostarcza precyzyjnego neurobiologicznego po\u017cywienia, kt\u00f3rego potrzebuje rozwijaj\u0105cy si\u0119 m\u00f3zg dziecka. AI mo\u017ce na\u015bladowa\u0107 klucze do naszych \u201espo\u0142ecznych bram\u201d, ale ostatecznie nie zast\u0105pi fundamentalnej biologicznej konieczno\u015bci kontaktu z drugim cz\u0142owiekiem w procesie rozwoju\u201d<\/i>. \u2013 m\u00f3wi\u0142a w swoich wyst\u0105pieniach.<\/p><p>Przedstawiciele biznesu podkre\u015blali potencja\u0142 sztucznej inteligencji nap\u0119dzaj\u0105cej rozw\u00f3j i produktywno\u015b\u0107, zaznaczaj\u0105c jednocze\u015bnie umiej\u0119tno\u015b\u0107 skutecznego korzystania z narz\u0119dzi AI, kt\u00f3re wymaga wysokich kompetencji czytelniczych, rozumienia i krytycznego analizowania tekst\u00f3w. Zwr\u00f3cono tak\u017ce uwag\u0119 na ekonomiczny wymiar wspierania wczesnego czytelnictwa jako inwestycji w kapita\u0142 ludzki, kt\u00f3ra przynosi realny zwrot.<\/p><p><b>Odpowiedzi, kt\u00f3re mamy<\/b><\/p><p>Druga cz\u0119\u015b\u0107 konferencji podkre\u015bla\u0142a znaczenie architektury m\u00f3zgu cz\u0142owieka we wczesnym etapie \u017cycia, kiedy kszta\u0142tuje si\u0119 a\u017c 85% jego obj\u0119to\u015bci. To fundamentalny proces, kt\u00f3ry odbywa si\u0119 w dzieci\u0144stwie <br \/>i oddzia\u0142uje na przysz\u0142e, doros\u0142e \u017cycie.<\/p><p>Dr Stefania Manetti, w\u0142oska pediatrka, przedstawi\u0142a dowody na to, \u017ce czytanie dziecku od pierwszych dni \u017cycia to gest, kt\u00f3ry stabilizuje system nerwowy niemowl\u0119cia i buduje trwa\u0142e wi\u0119zi. Podzieli\u0142a si\u0119 do\u015bwiadczeniami w\u0142oskiej orgnizacji <i>Nati per Leggere<\/i>, kt\u00f3ra dzi\u0119ki swoim dzia\u0142aniom anga\u017cuj\u0105cym \u015brodowisko medyczne, mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 imponuj\u0105cym wzrostem odsetka rodzin czytaj\u0105cych dzieciom co najmniej cztery razy w tygodniu \u2013 z 16% a\u017c do 39%.\u00a0<\/p><p><em>Fundacja Powszechnego Czytania robi to w ramach programu Ksi\u0105\u017cka na Recept\u0119 \u2013 rozdaj\u0105c ksi\u0105\u017cki i szkol\u0105c lekarzy. Staramy si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 pediatr\u00f3w bardzo szeroko. Przed nami d\u0142uga droga, ale wa\u017cnym krokiem w tym kierunku jest rozdzia\u0142 w nowym podr\u0119czniku Medycyny Praktycznej dla student\u00f3w pediatrii pokazuj\u0105cy jak wa\u017cna jest wczesne czytanie i rozmowa\u00a0z dzieckiem<\/em> \u2013 m\u00f3wi\u0142a prof. Ewa Haman. Wsp\u00f3lne czytanie mo\u017ce wzbogaci\u0107 otoczenie j\u0119zykowe dziecka w wyj\u0105tkowy spos\u00f3b. Ksi\u0105\u017cka jest pomoc\u0105 we wzbogacaniu j\u0119zyka, ale te\u017c wi\u0119zi\u00a0i rozmowy. &#8211; doda\u0142a.<\/p><p>Panel dyskusyjny po\u015bwi\u0119cony by\u0142 pog\u0142\u0119bionej analizie dost\u0119pnych dowod\u00f3w naukowych oraz ich praktycznemu wykorzystaniu w dzia\u0142aniach proczytelniczych. Kluczem do sukcesu nie jest samo \u201erozdawanie ksi\u0105\u017cek\u201d, ale budowanie stabilnych, bezpiecznych relacji opartych na interakcji z drugim cz\u0142owiekiem, co chroni m\u00f3zg dziecka. Jednym z g\u0142\u00f3wnym wniosk\u00f3w by\u0142o to, \u017ce skuteczne interwencje musz\u0105 by\u0107 <b>holistyczne i interdyscyplinarne<\/b> \u2013 \u0142\u0105cz\u0105ce nauk\u0119, medycyn\u0119, kultur\u0119 i edukacj\u0119.<\/p><p><b>Najlepsze rozwi\u0105zanie i jak je skalowa\u0107<\/b><\/p><p>Konferencja sta\u0142a si\u0119 tak\u017ce platform\u0105 wymiany modelowych rozwi\u0105za\u0144 z ca\u0142ej Europy. Cz\u0119\u015b\u0107 dyskusji dotyczy\u0142a systemowych rozwi\u0105za\u0144 maj\u0105cych na celu odnawianie kultury czytania w skali ca\u0142ych kraj\u00f3w. Przedstawione zosta\u0142y przyk\u0142ady Wielkiej Brytani i Szwecji. Pierwszy pokazywa\u0142 do\u015bwiadczenia National Literacy Trust i organizacj\u0119 Narodowego Roku Czytania, kt\u00f3ry traktuje czytelnictwo jako kwesti\u0119 zdrowia publicznego i sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. \u0141\u0105czy promocj\u0119 czytania dla przyjemno\u015bci z bie\u017c\u0105cymi wydarzeniami w kraju i na \u015bwiecie, wychodzenie do obywateli w lokalnych spo\u0142eczno\u015bciach tam, gdzie rzeczywi\u015bcie s\u0105 oni obecni i aktywni.<\/p><p>Przyk\u0142ad skandynawski przedstawi\u0142a Anna-Stina Takala ze Szwedzkiej Biblioteki Narodowej, m\u00f3wi\u0105c <br \/>o prze\u0142omowej reformie bibliotek szkolnych z ubieg\u0142ego roku. Zgodnie z tamtejszym nowym prawem, ka\u017cde dziecko musi mie\u0107 dost\u0119p do biblioteki prowadzonej przez wykwalifikowanego bibliotekarza, co jest warunkiem sukcesu ca\u0142ego systemu edukacji.<\/p><p>Swoimi spostrze\u017ceniami podzielili si\u0119 dr Kinga Bia\u0142ek (Szko\u0142a Edukacji PAFW i UW), Pawe\u0142 Potoroczyn oraz Emi J\u00e4kk\u00f6 z fi\u0144skiej organizacji Lukukesus, organizuj\u0105cej inicjatyw\u0119 \u201eTorba z ksi\u0105\u017ckami dla ka\u017cdego nowonarodzonego dziecka\u201d, kt\u00f3ra znacz\u0105co upowszechni\u0142a wsp\u00f3lne czytanie w domach.\u00a0<\/p><p>Spo\u0142eczno\u015bci lokalne s\u0105 w centrum dzia\u0142a\u0144 Lublina. <i>Czytanie, kultura, kapita\u0142 spo\u0142eczny czy intelektualny \u2013 wszystkie te elementy kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 wzajemnie. Na poziomie praktycznym oznacza to wychodzenie do spo\u0142eczno\u015bci tam, gdzie jest potrzeba. M\u0119\u017cczy\u017ani czytaj\u0105 mniej ni\u017c kobiety, wi\u0119c szukamy ich tam, gdzie s\u0105 spotykani \u2013 na boiskach, w miejscach rekreacji, przenosz\u0105c kluby ksi\u0105\u017cki do park\u00f3w, pub\u00f3w, czy na stadiony<\/i>. \u2013 m\u00f3wi\u0142 <b>Pawe\u0142 Potoroczyn<\/b>, <b>Dyrektor Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029,\u00a0<\/b>o zaanga\u017cowaniu miasta na poziomie lokalnym w og\u00f3lnopolsk\u0105 kampani\u0119 #TataTe\u017cCzyta realizowan\u0105 przez Fundacj\u0119 Powszechnego Czytania.<\/p><p>Skuteczno\u015b\u0107 takiego podej\u015bcia na podstawie brytyjskiego do\u015bwiadczenia National Literacy Trust potwierdza\u0142 przedstawiciel organizacji, <b>Jonathan Douglas<\/b><i>:\u201eWsp\u00f3lnotowe podej\u015bcie i dzia\u0142ania s\u0105 kluczowe, \u017ceby zmienia\u0107 kultur\u0119 czytania w ca\u0142ym spo\u0142ecze\u0144stwie. [\u2026] Dowody potwierdzaj\u0105, \u017ce prawdziwe i trwa\u0142e zmiany przynosi praca na poziomie spo\u0142eczno\u015bci, lokalne wsp\u00f3\u0142prace nie ogl\u0105daj\u0105ce si\u0119 na decyzje centralne.\u201d<\/i>.<\/p><p>O czytaj\u0105cym spo\u0142ecze\u0144stwie jako ekosystemie m\u00f3wi\u0142a <b>dr Kinga Bia\u0142ek<\/b>: <i>Chodzi nie tylko dost\u0119pno\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek, ale i ludzi \u2013 zapalonych czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rzy aktywnie dzia\u0142aj\u0105 i zapraszaj\u0105 nieczytaj\u0105cych. Szko\u0142y <br \/>i biblioteki to kluczowa cz\u0119\u015b\u0107 tego systemu.<\/i><\/p><p>Panel by\u0142 dynamiczn\u0105 przestrzeni\u0105 wymiany do\u015bwiadcze\u0144 i inspiracji, skupion\u0105 na tym, co realnie dzia\u0142a <br \/>w praktyce. Uczestnicy dzielili si\u0119 najlepszymi przyk\u0142adami i sprawdzonymi rozwi\u0105zaniami, pokazuj\u0105c, jak przek\u0142ada\u0107 dobre praktyki na konkretne dzia\u0142ania.<\/p><p>Dyskusja nie tylko dostarcza\u0142a inspiracji do tworzenia nowych, precyzyjnych projekt\u00f3w, ale tak\u017ce zach\u0119ca\u0142a do zmiany sposobu my\u015blenia \u2013 otwarto\u015bci na innowacje, testowania strategii i budowania podej\u015b\u0107 do promocji czytania, kt\u00f3re przynosz\u0105 mierzalne efekty.<\/p><p>Jednym z g\u0142\u00f3wnych wniosk\u00f3w p\u0142yn\u0105cych ze spotkania by\u0142a konieczno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzysektorowej. <br \/>W dyskusjach wyra\u017anie wybrzmia\u0142o, \u017ce \u017caden sektor \u2013 ani edukacja, ani biznes, ani administracja \u2013 nie jest w stanie samodzielnie odpowiedzie\u0107 na wyzwania zwi\u0105zane z transformacj\u0105 cyfrow\u0105 i rozwojem AI.<\/p><p>Czytanie jest dzi\u015b fundamentalnym warunkiem <b>aktywnego uczestnictwa w spo\u0142ecze\u0144stwie\u00a0<\/b>i kamieniem milowym nowoczesnej demokracji. Nie jest to tylko umiej\u0119tno\u015b\u0107 szkolna, lecz proces, kt\u00f3ry fizycznie buduje <b>architektur\u0119 m\u00f3zgu<\/b>, tworz\u0105c niezb\u0119dny fundament dla przysz\u0142ej nauki, logiki oraz pami\u0119ci. Czytanie to <b>biologiczna konieczno\u015b\u0107<\/b>, a nie luksus. Stanowi ono jedyne w swoim rodzaju \u201epod\u0142o\u017ce\u201d, na kt\u00f3rym wyrastaj\u0105 kluczowe kompetencje obywatelskie, takie jak empatia, wsp\u00f3\u0142praca i moralna ocena rzeczywisto\u015bci \u2013 kluczowe w dobie sztucznej inteligencji.<\/p><p>Organizatorzy zapowiadaj\u0105 kontynuacj\u0119 dzia\u0142a\u0144 w ramach corocznych konferencji \u201eLiteracy for Democracy\u201d, kt\u00f3rych celem jest zmiana sposobu my\u015blenia o czytaniu \u2013 z w\u0105sko rozumianej kompetencji edukacyjnej na <b>strategiczny zas\u00f3b spo\u0142eczny, ekonomiczny i demokratyczny<\/b>.<\/p><p><b><span lang=\"EN-US\">Organizatorzy<\/span><\/b><span lang=\"EN-US\">: Fundacja Powszechnego Czytania, Biblioteka Narodowa, Uniwersytet Warszawski, EURead, Federation of European Publishers, Reading Foundation Bulgaria, Ciclic Centre-Val de Loire, Stiftung Lesen, Creative Europe,<\/span><\/p><p><b><span lang=\"EN-US\">Partner<\/span><\/b><span lang=\"EN-US\"> <b>strategiczny<\/b>: Stowarzyszenie Autor\u00f3w i Wydawc\u00f3w COPYRIGHT POLSKA<br \/><b>Partnerzy<\/b>: National Literacy Trust, Lukukeskus, TMW Center for Early Learning, Associazone Culturale Pediatri, National Library of Sweden, Konfederacja Lewiatan, European Writer\u2019s Council, LoveBrands Group, Lajkonik Lorenz P. S.A., Polska Rada Biznesu<br \/><\/span><b>Partner<\/b> <b>edukacyjny<\/b>: Nowa Era<br \/><b>Patron<\/b> <b>medialny<\/b>: TVP WORLD<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d1e02f2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"d1e02f2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c341459 elementor-widget elementor-widget-gallery\" data-id=\"c341459\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;lazyload&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;gallery_layout&quot;:&quot;grid&quot;,&quot;columns&quot;:4,&quot;columns_tablet&quot;:2,&quot;columns_mobile&quot;:1,&quot;gap&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;gap_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;gap_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;link_to&quot;:&quot;file&quot;,&quot;aspect_ratio&quot;:&quot;3:2&quot;,&quot;overlay_background&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;content_hover_animation&quot;:&quot;fade-in&quot;}\" data-widget_type=\"gallery.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery__container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/www.fpc.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/LfD-R4R-20.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"c341459\" data-elementor-lightbox-title=\"LfD-R4R-20\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6OTk5NzYyLCJ1cmwiOiJodHRwczpcL1wvd3d3LmZwYy5vcmcucGxcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjZcLzA1XC9MZkQtUjRSLTIwLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6ImMzNDE0NTkifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/www.fpc.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/LfD-R4R-20-300x200.jpg\" data-width=\"300\" data-height=\"200\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/www.fpc.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/LfD-R4R-22.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"c341459\" data-elementor-lightbox-title=\"LfD-R4R-22\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6OTk5NzYzLCJ1cmwiOiJodHRwczpcL1wvd3d3LmZwYy5vcmcucGxcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjZcLzA1XC9MZkQtUjRSLTIyLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6ImMzNDE0NTkifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/www.fpc.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/LfD-R4R-22-300x200.jpg\" data-width=\"300\" data-height=\"200\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/www.fpc.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/LfD-R4R-26.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"c341459\" data-elementor-lightbox-title=\"LfD-R4R-26\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6OTk5NzY1LCJ1cmwiOiJodHRwczpcL1wvd3d3LmZwYy5vcmcucGxcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjZcLzA1XC9MZkQtUjRSLTI2LmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6ImMzNDE0NTkifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/www.fpc.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/LfD-R4R-26-300x200.jpg\" data-width=\"300\" data-height=\"200\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/www.fpc.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/LfD-R4R-13.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"c341459\" data-elementor-lightbox-title=\"LfD-R4R-13\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6OTk5NzY2LCJ1cmwiOiJodHRwczpcL1wvd3d3LmZwYy5vcmcucGxcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjZcLzA1XC9MZkQtUjRSLTEzLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6ImMzNDE0NTkifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/www.fpc.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/LfD-R4R-13-300x200.jpg\" data-width=\"300\" data-height=\"200\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>World-class experts, including neuroscientists, business leaders, and activists, gathered in the historic interiors of the Palace of the Commonwealth to discuss the future of European society. The fourth edition of the international \"Literacy for Democracy\" conference delivered a clear message. Literacy is not just a cultural matter. It is a critical survival factor for democracy, mental stability, and economic success in a world dominated by artificial intelligence.<\/p>","protected":false},"author":17,"featured_media":999752,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[111,115,113],"tags":[150,195],"class_list":["post-999750","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dziekujemy","category-polecamy","category-wydarzenia","tag-fpc","tag-fundacja-powszechnego-czytania-literacy-for-democracy","odd"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/999750","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=999750"}],"version-history":[{"count":48,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/999750\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1000005,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/999750\/revisions\/1000005"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/media\/999752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=999750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=999750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=999750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}