{"id":1002641,"date":"2026-07-27T12:13:10","date_gmt":"2026-07-27T10:13:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/?p=1002641"},"modified":"2026-07-27T12:26:35","modified_gmt":"2026-07-27T10:26:35","slug":"jak-czytanie-wplywa-na-mozg-trwa-kampania-tatatezczyta-w-letniej-odslonie-na-wakacjach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/jak-czytanie-wplywa-na-mozg-trwa-kampania-tatatezczyta-w-letniej-odslonie-na-wakacjach\/","title":{"rendered":"Jak czytanie wp\u0142ywa na m\u00f3zg? Trwa kampania #TataTe\u017cCzyta w letniej ods\u0142onie: na wakacjach"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Lato z czytaniem: dlaczego wakacje to dobry moment na wsp\u00f3lne czytanie. Jak czytanie wp\u0142ywa na m\u00f3zg? Trwa kampania #TataTe\u017cCzyta w letniej ods\u0142onie: na wakacjach<\/strong><\/p>\n

Og\u00f3lnopolska inicjatywa zach\u0119caj\u0105ca m\u0119\u017cczyzn do czytania sobie i dzieciom ruszy\u0142a w maju, ale ma swoj\u0105 kontynuacj\u0119 r\u00f3wnie\u017c latem \u2013 bo to w\u0142a\u015bnie teraz naj\u0142atwiej straci\u0107 to, co dzieci zbudowa\u0142y przez ca\u0142y rok szkolny.<\/em><\/p>\n

Zjawisko znane jako \u201esummer slide\u201d polega na tym, \u017ce podczas letniej przerwy dzieci trac\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zdobytych w ci\u0105gu roku umiej\u0119tno\u015bci, a najszybciej spadaj\u0105 w\u0142a\u015bnie kompetencje czytelnicze. Z dost\u0119pnych danych wynika, \u017ce r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy poziomem czytania osi\u0105gni\u0119tym na koniec roku szkolnego a tym, z jakim dziecko wraca we wrze\u015bniu, mo\u017ce si\u0119ga\u0107 nawet 20%*.<\/p>\n

Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce najprostszym antidotum jest samo czytanie \u2013 najlepiej dla przyjemno\u015bci, bez presji lektur i ocen. A\u017c 80% dzieci w wieku 6\u201317 lat przyznaje, \u017ce czytanie w wakacje pomaga im p\u00f3\u017aniej osi\u0105ga\u0107 lepsze wyniki w nauce*. Problemem bywa jednak to, \u017ce dzieciom trudno samodzielnie znale\u017a\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra naprawd\u0119 je zaciekawi \u2013 i w\u0142a\u015bnie w tym rodzice, tak\u017ce ci, kt\u00f3rzy sami nie s\u0105 \u201eczytaj\u0105cymi\u201d na co dzie\u0144, mog\u0105 realnie pom\u00f3c.<\/p>\n

Wakacje s\u0105 pod tym wzgl\u0119dem specyficznym momentem. Z jednej strony to czas z du\u017co wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 wolnych chwil \u2013 dobra okazja, \u017ceby nadrobi\u0107 zaleg\u0142o\u015bci i zbudowa\u0107 nowy nawyk czytelniczy na ca\u0142y kolejny rok. Z drugiej \u2013 znikni\u0119cie szkolnego rytmu dnia sprzyja te\u017c wypadaniu z codziennych nawyk\u00f3w, tak\u017ce tych zwi\u0105zanych z czytaniem. Dlatego Fundacja Powszechnego Czytania zdecydowa\u0142a, \u017ce kampania #TataTe\u017cCzyta nie ko\u0144czy si\u0119 wraz z czerwcem \u2013 jej kontynuacja #TataTe\u017cCzytaNaWakacjach towarzyszy rodzinom w\u0142a\u015bnie latem, \u017ceby czytanie mia\u0142o szans\u0119 wej\u015b\u0107 na sta\u0142e do wakacyjnej rutyny.<\/p>\n

Lipiec to dobry moment, \u017ceby od\u015bwie\u017cy\u0107 t\u0119 rozmow\u0119 w rodzinach, w kt\u00f3rych jeszcze niedawno kr\u00f3lowa\u0142a pi\u0142karska gor\u0105czka. Kampania #TataTe\u017cCzyta, korzystaj\u0105c z popularno\u015bci pi\u0142ki no\u017cnej i wsparcia ambasadora kampanii Zbigniewa Bo\u0144ka, pokazuje, \u017ce pasja do sportu i czytanie wcale si\u0119 nie wykluczaj\u0105 \u2013 a nawyk, kt\u00f3ry zbudowa\u0142 si\u0119 przy okazji \u015bledzenia rozgrywek, warto przenie\u015b\u0107 te\u017c na czas po ich zako\u0144czeniu. Czytanie dla przyjemno\u015bci jest kluczowe \u2013 to okazja do znajdowania i rozwoju zainteresowa\u0144. To te\u017c naturalny moment na ma\u0142e podsumowanie \u2013 po\u0142owa wakacji ju\u017c za nami, wi\u0119c warto zapyta\u0107 dziecko, co uda\u0142o mu si\u0119 dot\u0105d przeczyta\u0107 i wsp\u00f3lnie zaplanowa\u0107, co jeszcze zd\u0105\u017cycie nadrobi\u0107 do wrze\u015bnia.<\/p>\n

Bo czytanie rozwija m\u00f3zg \u2013 has\u0142o tegorocznej kampanii w \u015awiatowym Dniu M\u00f3zgu<\/strong><\/p>\n

W lipcu przypada \u015awiatowy Dzie\u0144 M\u00f3zgu \u2013 dobra okazja, \u017ceby przypomnie\u0107 has\u0142o tegorocznej edycji #TataTe\u017cCzyta: czytanie rozwija m\u00f3zg. To nie metafora, tylko wniosek p\u0142yn\u0105cy wprost z bada\u0144 nad rozwojem m\u00f3zgu dziecka.<\/p>\n

Pierwsze lata \u017cycia to czas, w kt\u00f3rym m\u00f3zg dziecka pracuje najintensywniej \u2013 buduje miliony po\u0142\u0105cze\u0144 nerwowych, a ju\u017c do 3. roku \u017cycia osi\u0105ga a\u017c 85% swojej docelowej obj\u0119to\u015bci. To, kt\u00f3re z tych po\u0142\u0105cze\u0144 si\u0119 utrwal\u0105, zale\u017cy od bod\u017ac\u00f3w z otoczenia \u2013 a czytanie jest jednym z najsilniejszych takich bod\u017ac\u00f3w.<\/p>\n

Jak wskazuje American Academy of Pediatrics, regularne czytanie stymuluje optymalne wzorce rozwoju m\u00f3zgu ma\u0142ych dzieci i wzmacnia relacj\u0119 rodzic\u2013dziecko w krytycznym momencie jego rozwoju, co z kolei buduje:<\/p>\n

    \n
  • umiej\u0119tno\u015bci j\u0119zykowe,<\/li>\n
  • alfabetyzacj\u0119,<\/li>\n
  • kompetencje spo\u0142eczno-emocjonalne, kt\u00f3re utrzymuj\u0105 si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie.<\/li>\n<\/ul>\n

    Podobne wnioski p\u0142yn\u0105 z bada\u0144 w\u0142oskiego pediatry Giorgia Tamburliniego nad wsp\u00f3lnym czytaniem w rodzinie: s\u0142uchanie historii, ogl\u0105danie ilustracji i rozmowa o ksi\u0105\u017cce jednocze\u015bnie anga\u017cuj\u0105 j\u0119zyk, wyobra\u017ani\u0119, emocje i relacj\u0119 z opiekunem \u2013 a to w\u0142a\u015bnie ta wielotorowo\u015b\u0107 sprawia, \u017ce czytanie tak mocno wspiera rozwijaj\u0105cy si\u0119 m\u00f3zg.<\/p>\n

    To dobra wiadomo\u015b\u0107 niezale\u017cnie od wieku \u2013 bo tak jak cia\u0142o potrzebuje ruchu, tak m\u00f3zg od czasu do czasu potrzebuje treningu, a czytanie jest jednym z najlepszych \u0107wicze\u0144, jakie mo\u017cemy mu zafundowa\u0107. Potwierdzaj\u0105 to r\u00f3wnie\u017c badania neuroobrazowe z Emory University (zesp\u00f3\u0142 prof. Gregory’ego Bernsa): u os\u00f3b czytaj\u0105cych powie\u015b\u0107 przez kilka kolejnych wieczor\u00f3w ros\u0142a aktywno\u015b\u0107 obszar\u00f3w m\u00f3zgu odpowiedzialnych za j\u0119zyk, a efekt ten utrzymywa\u0142 si\u0119 jeszcze przez kilka dni po zako\u0144czeniu lektury. Czytanie zostawia wi\u0119c w m\u00f3zgu \u015blad, kt\u00f3ry nie znika wraz z od\u0142o\u017ceniem ksi\u0105\u017cki na p\u00f3\u0142k\u0119.<\/p>\n

    Na podobny mechanizm zwraca uwag\u0119 prof. Dana Suskind z Uniwersytetu w Chicago, autorka koncepcji \u201eHuman Raised\u201d \u2013 idei podkre\u015blaj\u0105cej, \u017ce dzieci potrzebuj\u0105 by\u0107 wychowywane przez ludzi, nie przez ekrany. Jak m\u00f3wi: \u201eRelacja mi\u0119dzyludzka jest niezast\u0105piona. To w\u0142a\u015bnie interakcja twarz\u0105 w twarz dostarcza precyzyjnego neurobiologicznego po\u017cywienia, kt\u00f3rego potrzebuje rozwijaj\u0105cy si\u0119 m\u00f3zg dziecka. AI mo\u017ce na\u015bladowa\u0107 klucze do naszych spo\u0142ecznych bram, ale ostatecznie nie zast\u0105pi fundamentalnej biologicznej konieczno\u015bci kontaktu z drugim cz\u0142owiekiem w procesie rozwoju.\u201d<\/p>\n

    Kluczem nie jest wi\u0119c samo \u201erozdawanie ksi\u0105\u017cek\u201d, ale budowanie stabilnych, bezpiecznych relacji opartych na interakcji z drugim cz\u0142owiekiem wok\u00f3\u0142 ksi\u0105\u017cki \u2013 to one, jak pokazuj\u0105 cytowane badania, realnie kszta\u0142tuj\u0105 architektur\u0119 m\u00f3zgu dziecka.<\/p>\n

    \u201eCzytajmy sobie i dzieciom jak najd\u0142u\u017cej \u2013 a je\u015bli czytaj\u0105 ju\u017c same, rozmawiajmy o czytelniczych zainteresowaniach\u201d \u2013 przypominaj\u0105 autorzy kampanii #TataTe\u017cCzyta. Bo wsp\u00f3lne czytanie to nie tylko trening kompetencji \u2013 to przede wszystkim obecno\u015b\u0107 i uwa\u017cno\u015b\u0107 rodzica, a to buduje najlepsze wspomnienia, tak\u017ce te wakacyjne.<\/p>\n

    O Fundacji Powszechnego Czytania i kampanii #TataTe\u017cCzyta<\/strong><\/p>\n

    Fundacja Powszechnego Czytania dzia\u0142a na rzecz upowszechniania czytelnictwa w Polsce, prowadz\u0105c kampanie spo\u0142eczne i programy edukacyjne skierowane do dzieci, rodzin, szk\u00f3\u0142 i bibliotek. Kampania #TataTe\u017cCzyta zwraca uwag\u0119 na rol\u0119 ojc\u00f3w i innych m\u0119\u017cczyzn w budowaniu czytelniczych nawyk\u00f3w najm\u0142odszych.<\/p>\n

    \u0179r\u00f3d\u0142a: American Academy of Pediatrics; Harvard University; Lettura condivisa in famiglia e sviluppo del cervello nel bambino\u201d; Nauka To Lubi\u0119<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Lato z czytaniem: dlaczego wakacje to dobry moment na wsp\u00f3lne czytanie. Jak czytanie wp\u0142ywa na m\u00f3zg? Trwa kampania #TataTe\u017cCzyta w letniej ods\u0142onie: na wakacjach Og\u00f3lnopolska inicjatywa zach\u0119caj\u0105ca m\u0119\u017cczyzn do czytania sobie i dzieciom ruszy\u0142a w maju, ale ma swoj\u0105 kontynuacj\u0119 r\u00f3wnie\u017c latem \u2013 bo to w\u0142a\u015bnie teraz naj\u0142atwiej straci\u0107 to, co dzieci zbudowa\u0142y przez ca\u0142y…<\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":1002642,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[109],"tags":[86,150,96],"class_list":["post-1002641","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nasze-dzialania","tag-tatatezczyta","tag-fpc","tag-fundacja-powszechnego-czytania","odd"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1002641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1002641"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1002641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1002665,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1002641\/revisions\/1002665"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1002642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1002641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1002641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fpc.org.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1002641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}